Hommage à Amalia, qui s’est éteinte dans la dignité, à l’âge de trente ans.

Μην πάρεις φακελάκι - Μην δώσεις φακελάκι

Εις μνήμην…

POUR AMALIA


«
Le patient a droit au respect de sa personne et de sa dignité humaine»

(d’après l’article 47 de la loi Ν. 2071/ 1992)

«Que les charlatans deviennent l’exception et non pas la règle, enfin!…»

(Amalia Kalivinou, 1977-2007)

Dès l’âge de huit ans, Amalia a commencé à avoir mal. Malgrès ses visites continuelles à des docteurs et des hôpitaux, personne n’a su faire la diagnose du neurinôme bénin de sa cuisse. Dix-sept ans plus tard, Amalia a su que le neurinôme avait muté en néoplasme malin.

Durant les prochaines cinq années Amalia a non seulement dû combattre le cancer mais aussi la réalité pathogène d’un Système National de la Santé (SNS) qui opte de fermer les yeux aux « fakellaki» (enveloppe*) et persiste à s’empêtrir dans des procédés bureaucratiques insensés. Au delà des radiations et de la chimiomothérapie, Amalia devait égalament faire face à son exploitation financière de la part de docteurs qui se sont opposés à elle plutôt que de se mettre à son côté. Au delà de la douleur, elle devait supporter l’avidité des cliniques privées et l’épreuve épuisante des queues des Caisses d’Assurance Sociale pour un tampon.


Amalia a laissé son dernier souffle le vendredi 25 mai 2007. Elle avait à peine 30 ans.

Avant de nous quitter elle a tout de même eu le temps de documenter son expérience et de nous en faire part au travers de son journal éléctronique. Sur http://fakellaki.blogspot.com, la jeune philologue a dénoncé les docteurs dont elle a dû graisser la patte tout en faisant le louange de ceux qui ont opter d’honorer le sermon d’Hippocrate. Son témoignage a ému des milliers de gens qui lui ont porté soutien durant sa lutte inégale, jusqu’au bout.

«Le but d’Amalia était de raconter son histoire afin d’éveiller autant plus de personnes et de consciences que possible. Surtout elle voulait montrer qu’il y a des moyens de résister à l’arbitraire et au pouvoir de docteurs sans scrupules et insensibles ainsi qu’aux employés bureaucrates du système de la Santé.»


(Dikea Tsavari et Georgia Kalivinou – mère et soeur d’Amalia)

D’après les décrets de l’article 77 de la loi Ν. 2071/ 1992, il est considéré comme infraction disciplinaire que les docteurs du SNS accèptent des paiements ou des cadeaux de la part de patients ou de leurs familles:


«L’acceptation de subornations et en particulier de rémunérations ou de tout autre prestation en échange de tout service medical constitue une infraction disciplinaire»

Amalia Kqlivinou s’est battue pour des choses considérées comme évidentes dans un Etat européen contemporain. Malheureusement, elles ne sont pas si évidentes que ça en Grèce. En prenant la relève de l’effort entamé par Amalia, nous protestons publiquement et nous exigeons:

  • QUE L’ETAT PRENNE DES MESURES IMMEDIATES AFIN D’ABOLIR LA PRATIQUE DU FAKELLAKI ET EFFACER L’ INEGALITE QUI S’EN SUIT, AU NIVEAU DU TRAITEMENT DES PATIENTS
  • DE RENDRE LES MECANISMES DE L’ETAT PLUS FLEXIBLES AFIN DE NE PAS LAMENTER ENCORE PLUS DE VICTIMES DES PROCEDES BUREAUCRATIQUES INTERMINABLES
  • D’IMPOSER DE PLUS STRICTES CONTROLES DE L’ ENTRECROISEMENT DES INTERETS DES COMPAGNIES PHARMACEUTIQUES ET DE CEUX DE L’ETABLISSEMENT MEDICAL
  • DE METTRE EN VALEUR LES INFRASTRUCTURES MEDICALES RESTEES INEXPLOITEES ET D’ INSTITUER LA FORMATION CONTINUE DU PERSONEL DU SNS
  • L’ADOPTION DU DOSSIER MEDICAL DIGITAL AFIN DE PRECIPITER LA DIAGNOSE, LE TRAITEMENT ET LA GUERISON

QUE LHYPOCRISIE DU GOUVERNEMENT QUI PREFERE LA SUBORNATION DES DOCTEURS PAR LES PATIENTS A LEUR REMUNERATION CORRECTE PAR L ETAT, CESSE!

  • NON AU FAKELLAKI !
  • NON A LA BUREAUCRATIE!
  • NON A LA MOQUERIE!

NOUS AVONS DROIT AU SOIN MEDICAL GRATUIT ET EFFICACE. POUR TOUS.

La prochaine fois que vous serrez contraints à offrir le fakellaki, ne le faites pas. Vous ferez mieux d’opter pour une donation. La dernière volonté d’Amalia était le soutien de la construction de la Station Oncologique pour Enfants.

(Association Elpida, tel: 210-7757153, e-mail: infο@elpida.org, compte auprès de la Banque Nationale de Grèce: 080/480898-36, compte auprès de la Alpha Bank: 152-002-002-000-515. Rappelez-vous de mentionner que votre donation est « pour Amalia »).

MOUVEMENT INTERNETIQUE DES AMIS D’AMALIA

*fakellaki: En Grec, proprement dit, « petite enveloppe ». Le terme sous-entend la pratique largement répandue de l’offre d’une petite enveloppe (aux dimensions d’une carte de visite) contenant une somme d’argent, souvent loin de négligeable, à un docteur du secteur publique pour assurer ses bons services. Dans certains cas le fakellaki est carrément demandé par le docteur.

 

…Fi!

Fi! 

  

Φτάνει ένα φί να φύγω 

Φεύγω… φεύγω 

Καλή μουσική, δεν έχω πια να πω τίποτα. 

Σταλάζει μουσική κάθε μου έννοια, γεννιέται και πεθαίνει εκεί, νόημα καν ένα. 

  

Στάλα στάλα, 

Βγαίνει ένα κάτι από το πετσί του χρόνου και σφραγίζει της φύσης τη φθορά. 

Τη δική μου φύση. 

Η φθορά ατελείωτα δική μου, 

Ξυπνώ, 

Ανακαινίζομαι, στολίζω πόθους τα σχέδια της ημέρας. 

Τέκτων ο χρόνος, 

Δαλιδά η στιγμή. 

Τέκτων ο χρόνος, μάνα η γη! 

Κάθε σπόρος λοιπόν πεθαίνει. Κάθε σπόρος πεθαίνει, σβήσε την επανάληψη, καθησύχασε, τοκετός, 

Όπου να ναι γεννάς 

Όπου να ναι φεύγεις. 

Κεί στους πέρα κάμπους, εκεί στους πέρα κάμπους τα κόκαλα προσμένουν με τους θρήνους, σαν κρίνους, με τους οδυρμούς και τους λυτούς βοστρύχους των εικόνων. 

Διέκοψα τώρα, ακόμα και η φυγή δύσκολη. Ένα τσακάλι γυρνάει γύρω από το λάπτοπ, περιμένει. Ο ουρανός δεν έχει σηκωθεί ακόμα, άγνοια γύρω μου 

Κι εγώ να περιμένω εσένα για να φύγω. 

«Σε ρητορεύω θάνατε και σ’ ακουμπώ με λέξεις». 

Η μνήμη μένει αδέκαστη, 

μου είπε ο πατρίκιος. 

Αδέκαστη, και μόνη.

he

helene condylis

 

  

‏2007‏‏-‏04‏‏-‏05‏ 

History and Role of Paper …

  ΔΙΑΛΕΞΗ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΙΣΛΑΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ    Το Μουσείο Μπενάκη σας προσκαλεί στο χώρο του Μουσείου Ισλαμικής Τέχνης στη διάλεξη του καθηγητή του Κολλεγίου της Βοστώνης Jonathan Bloom με θέμα: 

  History and Role of Paper in Islamic Civilization and Art 

   Η ομιλία θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 12 Απριλίου και ώρα 19.00. Θα ακολουθήσει δεξίωση   ΜΟΥΣΕΙΟ ΙΣΛΑΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ, 

Αγίων Ασωμάτων 22 & Διπύλου 12, Κεραμεικός, τηλ. 210 3251311   

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ο καθηγητής Jonathan Bloom διδάσκει στο Κολλέγιο της Βοστώνης ιστορία της ισλαμικής τέχνης και αρχιτεκτονικής. Τα ενδιαφέροντά του εστιάζονται στην ιστορία και εξέλιξη του μιναρέ καθώς και του χαρτιού στον ισλαμικό κόσμο. Έχει γράψει πολλά βιβλία και επιστημονικά άρθρα. Με την γυναίκα του Sheila Blair μοιράζεται την έδρα Norma Jean Calderwood Chair Of Islamic and Asian Art. Το βιβλίο τους Islamic Arts (London: Phaidon, 1997) έχει μεταφραστεί στα ελληνικά (εκδόσεις Καστανιώτη). 

  Κύριες δημοσιεύσεις 

  • Arts of the City Victorious: The Art and Architecture of the Fatimids (I.B. Tauris, in preparation) 
  • Paper Before Print: The History and Impact of Paper in the Islamic World (Yale University Press, 2001). Winner of the Charles Rufus Morey Award (2003) of the College Art Association, and honorable mention for the Albert Hourani Book Award of the Middle East Studies Association of North America, the Alpha Sigma Nu Book Award of the Association of Jesuit Colleges and Universities, and the British-Kuwait Friendship Society Book Prize of the British Society for Middle Eastern Studies, all 2002. 
  • Early Islamic Art and Architecture [The Forming of the Classical Islamic World: 600-950, series ed. L. Conrad] (Ashgate, 2002) 
  • Minaret: Symbol of Islam. [Oxford Studies in Islamic Art VII] (Oxford: Oxford University Press, 1989). 

Μαζί με την Sheila Blair 

  • Islam: A Thousand Years of Power and Faith (New York: TV Books, 2000) 
  • Islamic Arts (London: Phaidon, 1997) 

The Art and Architecture of Islam: 1250-1800. The Pelican History of Art. (London: Yale University Press, 1994).

παίξτε μου λίγο μουσική

516 

Οι περιπατώντες εν Ιουδαία σπολιάν – πόλιν - 

Πρόποσις έναντι αίματος, καταστροφή έναντι καταστολής έως προφητεία. 

Πίνω στα ονόματα τ’ ουρανού, στα στιλβώματα του ναού επάνω, στ’ αποφόρια των τελευταίων ραββίνων. 

Τους έλεγαν ράουι. Κρύβονταν όπως όλοι οι δάσκαλοι πίσω από στίχους και αποφθέγματα, 

Έκρυβαν τις ραφές της μέθης στις τσέπες του κάθε μανδύα τους, 

τα εγωιστικά τρίγωνα κεφάλια τους στη ματιά μας. 

Εδώ, εγώ, σου λέω, σ’ αγαπώ! 

Θαυμαστικά. 

Σε κοιτάζω. 

Όπως το ζώο ένας άνθρωπος. Δηλαδή με φόβο, με απόσταση, με απορία, με ένταση. 

Ανέβασε την ένταση, πες στην ιστορία να σωπάσει, θέλω ν’ ακούσω το σήμερα. 

Βαρέθηκα τις θεωρίες σας και τα κράτη της λογικής σας. 

Παίξτε μου λίγο μουσική, 

Βουτήξτε το παξιμάδι της νηστικής σας γνώσης στο κρασί μου. 

Θα σας δω μετά, στου ιχθύος την όχθη την απέραντη, να ψαρεύετε ορίζοντα. Λίγο όνειρο, λίγο σχήμα, λίγο άνοιξη. 

Θα περπατήσω πλάι σας με την έπαρση του αγαπημένου, θα περπατήσω με τα πόδια γυμνά σαν καρφιά πάνω σε ξύλινο τοίχωμα. 

Ενώνω το κορμί με το νου μου και το καρφώνω πάνω σας 

Πάνω στα ρούχα σας, στα άρματά σας, στη συνοδεία της φτώχειας σας. 

Εγώ ο ερειστικός, εγώ ο αγαπημένος 

Σκίζω τον άραφο χιτώνα των αναγραμματισμών και των αλφαβήτων, 

Διακορεύω τους αγραμμάτους σας και τους διδάσκω ποίηση, 

Εν αρχή ην 

Εν αρχή εποίησε 

Ζωντάνεψε μέσα σας η μνήμη του θανάτου τώρα. Σταθείτε λοιπόν να το βαδίσουμε μαζί αυτό το δρόμο 

Στη μέση του πουθενά. 

  

‏2004‏‏-‏10‏‏-‏24‏ (www.e-missos.gr

Λάθος τρένο. Τίτλος: παίξτε μου μουσική. σελ. 50 

  

αφιερωμένο στην άνζε-τά και τον μπάμπη μου!

613  Πάλι και πάλι αινίγματα κι εκρηκτικά στη σκέψη.  Ανάπαυση να υπάρχει, έστω σαν αρετή χρώμα ν’ ακούω, και ν’ αποδέχομαι προτροπές από αγνώστους, 

Παράδεισοι που υπόσχονται πιο μυστικά τοπία

Βουτώ στα υπόγεια μυστικά, και σ’ ανασύρω υποταγή, γυναίκα τυλιγμένη στα βράγχια του πνιγμού. κάτι παλεύει. 

Ένα μολυβδοκόντυλο, Πάλι και πάλι σας διαβεβαιώ ότι κανένα αμερικανόπαιδο δε θα πεθάνει σ’αυτή … 

Εδώ δε σε θυμάμαι λέξη. Λήθη της λέξης μέθη. 

Και σε ποθώ μου παρελθόν, και θλίψη τώρα πια είναι τ’ όνομά σου Όμως, μπορώ, να πω, μονάχα: «Αύριο!» 

Λες κι είναι σχήμα για να ζήσω.    ‏2007‏‏-‏02‏‏-‏23‏ 

  

Η μεσαιωνική αραβική λογοτεχνία. Προς Ανατολή και Δύση

(c’est la communication du 1er mars 2007, fondation nationale de la recherche scientifique)

Επέλεξα αυτόν το πολύπλοκο τίτλο, με το εξής σκεπτικό: αφού σε γενικές γραμμές, εξ αιτίας της ολιγωρίας μας για αραβικές σπουδές στην Ελλάδα, η αραβική λογοτεχνία δεν είναι ιδιαίτερα γνωστή, θα μιλήσω περισσότερο για κομμάτια αυτής της λογοτεχνίας που έχουν σχέση με τους γύρω. Ίσως, βλέποντας τη συγγένεια μεταξύ μας, να καταλάβουμε πόσο είμαστε κοντά και να ενδιαφερθούμε περσότερο.

Μεσαιωνική λογοτεχνία λοιπόν, των Αράβων, που ο Μωάμεθ αποκάλεσε ‘λαό της μέσης’.
Λαός της Μέσης είναι αυτός που η γλώσσα του, μετά την ελληνική, έγινε η κεντρική γλώσσα σε ένα μεγάλο τμήμα του κόσμου. Η αραβική γλώσσα με την ιδιαίτερη μαγεία της, την απίστευτη ρευστότητα και μουσικότητά της, έντυσε το λαό αυτό με ιδιαίτερη μεγαλοπρέπεια. Από την έρημο και τα νυχτέρια της με την προϊσλαμική ποίηση, και από τη λάμψη του πεζού λόγου του άνταμπ τη χρυσή περίοδο 8ου-10ου αιώνα, η αραβική ως γλώσσα και λογοτεχνία έγινε το αρχείο της παράδοσης και συνάμα η έκρηξη της δημιουργικότητας και της φαντασίας.
Στο μεγαλείο τους έδωσαν όνομα. Αυτών που θαύμασαν και πλησίασαν ιδιαίτερα: لوجة, δηλαδή ‘λόγος’ ονομάζεται η γλώσσα στα αραβικά.
Από τους πιο αρχαίους ποιητές των Αράβων είναι ο Άνταρ, ή Άνταρα. Στα ένδοξα ποιήματά του εξυμνείται η γενναιότητα, η αξιοπρέπεια, η αγάπη. Η ίδια η ζωή του αργότερα έγινε θρύλος και μύθος και έπος: Σίρατ Άνταρ. Γιος ενός Άραβα πολέμαρχου αι μιας μαύρης σκλάβας, ποτέ δε χάρηκε αυτεπαγγέλτως τη δόξα της καταγωγής του, αφού ο πατέρας του δεν τον ανεγνώρισε επισήμως ως γιο του. Μόνο με την ποίηση και τα πολεμικά του κατορθώματα κατάφερε να γίνει το σύμβολο της ανθρώπινης αξιοπρέπειας έτσι όπως έχει δικαίωμα ο άνθρωπος να την κατακτήσει. Στο έπος του, ο λαός τον θέλει σε μάχες στην Αφρική, την Περσία, τις Ινδίες, μεταξύ Αράβων, Περσών, Βυζαντινών και Φράγκων. Είναι δηλαδή ο Διγενής Ακρίτας τους. Το όνομά του; Αίνιγμα για την αραβική γλώσσα. عنطرى . εμείς τον μεταφράζουμε ‘αντρειωμένο’. Τα αραβικά είναι ακριβώς τα ίδια γράμματα με τα ελληνικά, άνευ νοήματος στα αραβικά, εκτός κι αν εκλάβεις πως όντως η αντρειοσύνη είναι το περιεχόμενο του έργου, και εξαραβισμένο το όνομα ‘αντρείος, αντρειωμένος’, ο ποιητής.

Οι Άραβες προσέφεραν στην Ανατολή ένα θαυμάσιο έργο τους. Μαζνούν Λάιλα.
Μαζνούν σημαίνει ‘τρελός’. Και ‘τρελός’ είναι αυτός που κρύβει μέσα του το νόημα, το πνεύμα, και δε γίνεται κατανοητός από τους άλλους.
Κάποιος ποιητής, που τρελάθηκε από την αγάπη του για τη Λάιλα, έγινε ο ίδιος, μαζί με τη ζωή και τα ποιήματά μου, ερωτικό έπος. Το έργο αυτό απέκτησε μυστικό χαρακτήρα, και η ζωή του άτυχου Μαζνούν πήρε και στοιχεία από την ιστορία του Ιωσήφ του Παγκάλου της Παλαιάς Διαθήκης. Το έργο έγινε ιδιαίτερα αγαπητό στα περσικά, τουρκικά, ουρντού, και άλλες ισλαμικές κουλτούρες και γλώσσες. Μέσα δηλαδή από τον έρωτα, καλλιεργήθηκε η ιδέα του υπέρλογου και του μυστικού. Η αγάπη για την αγάπη την ίδια, πέρα από το πρόσωπο, τη ζωή και το θάνατο, απέκτησε ιδιαίτερη μαγεία για την Ανατολή και αργότερα για τη Δύση.

Δύο αιώνες αργότερα, οι Άραβες ήρθαν σε επαφή με την Άπω Ανατολή, έμαθαν την τέχνη του χαρτιού από τους Κινέζους, κατάλαβαν τη σπουδαιότητα της ανακάλυψης, και καλλιέργησαν ιδιαίτερα αυτόν τον τομέα. Μέχρι τώρα στην ιστορία του πολιτισμού τονίστηκε ότι η τεχνική του χαρτιού διαδεδομένη μέσω των Αράβων επηρέασε διοίκηση, οικονομία, καθώς και τη διάδοση και εξάπλωση του γραπτού λόγου. Ο Γόύτας και άλλοι συνδυάζουν και την εμφάνιση της ελληνικής μικρογράμματης γραφής με τη χρήση του χαρτιού στα χειρόγραφα. Ίσως θα πρέπει να συνδυάσουμε με την ανατολική αυτή επίδραση στους Άραβες και την ανάπτυξη του άνταμπ.

Άνταμπ είναι αραβική λογιοσύνη. Αφού δηλαδή ήταν πρώτα η ίδια η αραβική παράδοση (οι παλιές αξίες και η μετάδοσή τους στους πιο νέους), το άνταμπ, στη χρυσή εποχή των Αράβων, 8ο-10ο αι., έγινε ο αραβικός ανθρωπισμός: η αναζήτηση του ουσιαστικού μέσα από την αισθητική του, ήτοι: το καλό καγαθό των Αράβων.
Πατέρας του άνταμπ και συγγραφέας ενός αξεπέραστου αραβικού αριστουργήματος, ήταν ο Πέρσης την καταγωγή Ιμπν αλ-Μουκάφα. Το αριστούργημά του είναι το Καλίλα ουα-Ντίμνα. Μέσα από ενδιαφέρουσες και διασκεδαστικές ιστορίες και μύθους ζωών, καλλιεργείται η γνώση του ανθρώπου, γύρω από την πολιτική και την ηθική.
Πώς οφείλουμε να πλησιάσουμε ένα αριστούργημα της λογοτεχνίας; Με δυο τρόπους: η αισθητική του θα κεντρίσει το πνεύμα, που θα το απομνημονεύσει, και η ουσία του θα παραμείνει στον εσώτερο άνθρωπο μέχρι να λειτουργήσει δημιουργικά μέσα του. Ο συμβολισμός του είναι ζωντανός. Η εξήγηση αυτή δίδεται από τον ίδιο τον συγγραφέα, που έζησε τον 8ο αιώνα.
Το έργο Καλίλα ουα-Ντίμνα επηρέασε και Ανατολή και Δύση. Μεταφράστηκε και παραφράστηκε καθόλο το Μεσαίωνα σε πολλές γλώσσες και πολλές φορές. Έστω κι αν δεν είναι γνωστό, η πρώτη μετάφραση του έργου στην Ευρώπη ήταν ελληνική, το 1080, ‘προστάξει κυρ Αλεξίου Κομνηνού’! Το ενδιαφέρον ήταν τέτοιο, που ξανά-μεταφράστηκε στα ελληνικά, κι από κει στα σλαβονικά, λατινικά, ιταλικά, γερμανικά. Το ίδιο το αραβικό κείμενο μεταφράστηκε το 14ο αιώνα στα καστιλιάνικα. Όλη η Ευρώπη κατακλύστηκε απ’ αυτό, με τη διπλή πύλη του Βυζαντίου αφενός, της Ανδαλουσίας αφετέρου.
Το αραβικό αριστούργημα ωστόσο έχει ξένη καταγωγή: είναι η ινδική Πεντάτευχος, Παντσατάτρα (1). Παρόλο που η Παντσατάντρα μεταφράστηκε σε άλλες γλώσσες πριν τα αραβικά, και σε πολλές μετά τα αραβικά, ωστόσο η ποιότητα του αραβικού έργου σφράγισε την οικουμένη.
Όλα τα έργα άνταμπ. Είχαν την εκπληκτική δυναμική να προκαλούν με τη γραφή τους, την αναζήτηση της αλήθειας. Το σημαίνον γίνεται τρόπος να προχωρεί ο συγγραφέας ή ο αναγνώστης πέρα από τις δυνατότητές του, να υπάρχει δηλαδή μπροστά στην πολυσημεία και μπορεί να διαβάζει ανακαλύπτοντας σε κάθε ανάγνωση ένα νέο καρπό .

Όταν σε κάποια στιγμή το άνταμπ άρχισε να φθίνει, υποχώρησε στα γραφή του η διερεύνηση της αλήθειας. Μανιερισμός κατέκλυσε τη γραφή αυτών που ήθελαν να γράφουν άνταμπ, κι αντί γι’αυτό, έγραφαν ‘λόγια’. Ο εγκυκλοπαιδισμός, ο μανιερισμός, δεν ήταν πια προσέγγιση πολιτισμού, ήταν μάταιος ναρκισσισμός. Ήταν η μόδα του φωνητικά ωραίου. Να τι γράφει ο Ταουχίντι γύρω στο 1000 γι’αυτή τη μόδα:

{{σόρρυ, στην ομιλία το διάβασα από το βιβλίο μου, εδώ βαριέμαι να το αντιγράψω –αυτό είναι και διαφήμιση για το βιβλίο μου, και διασυρμός του συγγραφέα ως τεμπέλη.
Τέλος πάντων, λέει ο Ταουχίντι ότι όλοι προτιμούν το σαζ, το πολύπλοκο και λοιπά, και τους λείπει η ικανότητα να γράφουν απλό πεζό λόγο}}

Ακριβώς τότε, στην έκβαση της παρακμής, γεννιέται η μακάμα. Είναι ένα νέο είδος λογοτεχνίας. Μερικοί το λένε νουβέλα, δεν έχει σημασία. Άλλοι το είπαν στάσιμο ή κάθισμα. Μακάμα είναι το αραβικό της όνομα. Η μακάμα είναι η ίδια έκβαση της λογοτεχνίας και έκφραση του πολιτισμού της εποχής. Ένα βιβλίο με μακαμάτ, πολλές μακάμα μαζί, είναι σαν ένα βιβλίο με πολλά ολιγοσέλιδα κεφάλαια. Κάθε κεφάλαιο εξελίσσεται σε διαφορετικό τοπίο, κάτι σαν τα παλιά ‘ταμπλό βιβάν’. Το νοσοκομείο, ο δρόμος, η αγορά, το τζαμί, το σχολείο, το δικαστήριο, το δωμάτιο ενός σοφού, το νεκροταφείο, η έρημος, τα πρόθυρα μιας πόλης… με τους τυπικούς ανθρώπους που βρίσκονται εκεί. Οι άνθρωποι αυτοί είναι πάντα διαφορετικοί. Επομένως, δεν υπάρχει χρόνος μέσα σ’ αυτά τα βιβλία, υπάρχει όμως πολύτιμη πληροφόρηση για την κοινωνία της εποχής, ήτοι το πέρασμα της α’ χιλιετίας. Τι ενώνει όλες τις μακάμες; Σε όλες τις μακάμες αποκαλύπτεται στο τέλος ότι ο κεντρικός ήρωας είναι πάντα ο ίδιος. Ο ήρωας της σειράς, ο οποίος είναι ένας μπαγαπόντης που υποδύεται διάφορους ρόλους, που ξεγελάει τους πάντας και τα πάντα, γιατί είναι οπλισμένος με το μοναδικό, εξαιρετικό όπλο, τη γλώσσα. Ενώ δεν είναι θεολόγος, γιατρός, νομικός, έμπορος κλπ, περνιέται για τέτοιος ανάμεσα στους ειδικούς, χάρη στην εξυπνάδα του, αποδεικνύοντας ότι η ευφυία είναι ανώτερη της γνώσης (ήτοι, ότι το κάθε πρόσωπο μπορεί να είναι ανεξάρτητο γιατί έχει μεγαλύτερη αξία πέραν της κοινωνικής του θέσης!!!) Μ’ αυτόν τον τρόπο, αποκαλύπτεται και ένα επαναστατικό, σαρκαστικό βλέμμα πάνω στην κοινωνία. Ξεγυμνώνεται η σοβαροφάνεια και αποκαλύπτεται το κενό. Εμφανίζεται το ψέμα ως ζωγράφος της κοινωνίας. Μια από τις μακάμα τελειώνει ως εξής:
Ε, εσύ άνθρωπε, έτσι συμπεριφέρεσαι, όταν μίλησες όπως μίλησες;
Τότε ο κεντρικός ήρωας απαντάει και καταλήγει:
Κι αν ο ντουνιάς ήταν σωστός, δε θα’ταν οι μικροί στην εξουσία! »
Αν διαβάσεις τις μακάμα σαν πικάντικες ιστορίες, κέρδισες τη διασκέδασή σου. Αν όμως τις διαβάσει ως ελεύθερους μάρτυρες της εποχής του, τις αντιλαμβάνεσαι ως μια κραυγή αμφισβήτησης, ένα επαναστατικό άνοιγμα προς τα εμπρός.
Το όπλο του ήρωα είναι η γλώσσα του. Χάρη στην ευφράδεια του ήρωα των μακάμα, ο συγγραφέας απελευθερώνεται και εκφράζεται ελεύθερα, κρίνοντας τη θρησκεία, τη φιλοσοφία, το κατεστημένο, παίρνοντας θέση σ’ ένα πλήθος θεμάτων.
Πώς μπορεί όμως ο συγγραφέας να μιλά τόσο αθυρόστομα; Να κρίνει και επικρίνει και κατακρίνει τόσες από τις επίσημες πτυχές της κοινωνίας και της σκέψης της εποχής; Μα! «Είναι μοναδικό κι αμίμητο σ’ αυτό το έργο η επιδέξια και μεγαλοφυής μεταμφίεση», γράφει ένας σύγχρονος συγγραφέας . Ο ήρωας κυκλοφορεί μεταμφιεσμένος. Το ίδιο, κι αυτό είναι το μεγαλείο του, και ο συγγραφέας! Κάθε μακάμα αρχίζει σε τρίτο πρόσωπο:
«Ο Χάριθ, γιος του Χαμάμ, ο διψασμένος για γνώση γιος του τολμώντος ανδρός, έτσι μίλησε ενθυμούμενος τα παλιά(6).»
Μετά ακολουθεί η διήγηση σε πρώτο πρόσωπο, που, ευτυχώς για εκείνον που θα ελέγξει η λογοκρισία, δεν είναι ο συγγραφέας!
«Ο Χάριθ, ο διψασμένος για γνώση γιος του τολμώντος ανδρός» περιγράφει την τυχαία, κάθε φορά, συνάντησή του με τον ήρωα, τον «΄Αμπου Ζάιντ, τη λαμπάδα των ταξιδιωτών, το σκήπτρο των εγγραμμάτων».
Έτσι οι μακάμα και οι συγγραφείς τους προστατεύονται από τη λογοκρισία. Σα να λέει ο συγγραφέας «δεν το είπα εγώ, το είπε ο διψασμένος για γνώση γιος του τολμώντος ανδρός, που το άκουσε από τον Αμπου Ζάιντ, τη λαμπάδα των ταξιδιωτών, το σκήπτρο των εγγραμμάτων!»
«Ταξιδιώτης στη χίμαιρα, όπως ο Θερβάντες», μα πριν απ’αυτόν. Μακάμα, πάντως, γράφτηκαν και στην Ισπανία. Στα αραβικά. Ανάμεσα στο 1000 και κάτι και τον 14ο αιώνα. Αντί-΄ηρωας, επαναστάτης, καταφερτζής, καταδότης της ελαφρότητας της σοβαροφάνειας. Ένα άτομο χειραφετημένο και διασκεδαστικό, που καυτηριάζει το παράλογο της κοινωνίας με το δικό του παράλογο και πονηρό τρόπο. Έτσι, πέντε αιώνες αργότερα, «ο διψασμένος για φως φιλόσοφος», όπως αναφέρει ο Στρατής Τσίρκας , «θα δημιουργήσει ένα έργο όπου «το αμίμητο σ’ αυτό το έργο θα είναι η επιδέξια και μεγαλοφυής μεταμφίεση». «Δεν το είπα εγώ, θα πει ο διψασμένος για φως φιλόσοφος. Δεν το είπα εγώ, το είπε η κυρία Stultitia». O Έρασμος, γεννημένος στο Ρότερνταμ, γράφει, και υπογράφει η κυρία Μωρία. Για το Μωρίας Εγκώμιον, ο Έρασμος γράφει στο φίλο του, Τόμας Μωρ, τον Άγγλο οραματιστή της ουτοπίας: «Μου έδωσε την ιδέα το επίθετό σου, Μωρ: είναι τόσο κοντά στη Μωρία, ήγουν στην Τρέλα, όσο του λόγου σου είσαι μακριά από δαύτη (7)» Γεννημένος στις Κάτω Χώρες, ο φοβερός ουμανιστής, γράφει στα λατινικά ένα επαναστατικό κείμενο βασισμένος στη συγγένεια ήχου μεταξύ μιας ελληνικής λέξης ‘μωρία’, και του καρδιακού του και άτυχου φίλου. Και η τρέλα λέει: «Σαν να μου φαίνεται πως μιμούμαι τους σημερινούς ρήτορες(8)»…
Διαβάζοντας, οι πύλες της συγγένειας ανοίγουν. Τότε ο κόσμος φανερώνεται φιλικός, προσηνής, με μια «Βαβέλ ευτυχισμένη (9)» και μονιασμένη, αναγνωρίζοντας κοινό το ποτήρι της γνώσης και των βασάνων στη ζωή όλων μας.

notes:
1. Lancereau, E., Pañcatantra traduit du sanskrit et annoté par Édouard Lancereau, introd. de Louis Renou, Paris, UNESCO 1991.
2. Άλλωστε, γι’ αυτό ίσως και είναι διαδεδομένο στο άνταμπ η διπολική αναφορά ‘ασλ’ – ‘φασλ’ (ρίζα – κλαδί)…
3. Ε. Κονδύλη-Μπασούκου, Εισαγωγή στη Λογοτεχνία των Αράβων, εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 1999, σελ. 266. Ο Ταουχίντι, διαμαρτυρόμενος για τη ματαιοδοξία της γραφής και των συγγραφέων της, έκαψε όλα τα γραπτά του. Μ’αυτό βέβαια τον τρόπο, τόνιζε το γνωστό: αναγνώστης και συγγραφέας είναι ένα κοινωνικό κράμα υπεύθυνο για όλες τις πλευρές της λογοτεχνίας:και για τη γραφή της, και για την κριτική της.
4. Κονδύλη, σελ. 273.
5. Η …γλυκιά ειρωνεία της λογοτεχνίας είναι ότι αφενός, όπως φαίνεται και σε τούτη την αναφορά μας στις μακάμα, δεν είναι μοναδικό ότι συμβαίνει στο αναφερόμενο έργο, και αφετέρου, δυο είναι οι σύγχρονοι συγγραφείς, που στην προσπάθεια μετάφρασης του Έρασμου, χρησιμοποίησαν αυτή τη φράση, που εμείς με τη σειρά μας κλέβουμε για να αναφερθούμε με αυτήν στις μακάμα του 11ου αιώνα. Γράφει ο Τσίρκας για το Μωρίας Εγκώμιο: «Ό,τι είναι μοναδικό κι αμίμητο σ’ αυτό το έργο» παρατηρεί ο Τσβάιχ, είναι η επιδέξια και μεγαλοφυής μεταμφίεση που μας παρουσιάζει ο συγγραφέας. Ο Έρασμος δεν παίρνει ο ίδιος το λόγο για να τα ψάλει στους ισχυρούς της γης, αλλά ανεβάζει στην έδρα τη Stultitia, την Τρέλα (…). Κι έτσι γίνεται μια διασκεδαστική παρεξήγηση. Ποτέ δεν ξέρεις ποιος μιλάει. (…) Χάρη σ’αυτό το διφορούμενο, ο Έρασμος δημιουργεί για τον εαυτό του μια θέση που τον κάνει άτρωτο και του επιτρέπει όλες τις τολμηρότητες». Εράσμου, Μωρίας Εγκώμιον. Μετάφραση Στρατή Τσίρκα, Εκδόσεις Ηριδανός, Αθήνα 1970, σελ. 25.
6. Κονδύλη, σελ. 271, 274.
7. Εράσμου, Μωρίας Εγκώμιον. Μετάφραση Στρατή Τσίρκα, Εκδόσεις Ηριδανός, Αθήνα 1970, σελ. 12.
8. Εράσμου, Μωρίας Εγκώμιον. Μετάφραση Στρατή Τσίρκα, Εκδόσεις Ηριδανός, Αθήνα 1970, σελ. 29.
9. Αναφορά στο έργο του Roland Bartes…

614
Πάλι και πάλι αινίγματα και σαρκασμός
Ως το μεδούλι.

ε, λοιπόν ναι! βαριέμαι να αντιγράψω κι εδώ το ποίημά μου!
έχετε δει, λένε ότι τα ζώα, αν τους πάρεις το βρέφος από τη φωλιά, το ψάχνουν, μα αν μυρίσουν άλλον πάνω του, δεν το αναγνωρίζουν…
ε κι εγώ σας λέω αν σας ενδιαφέρει να διαβάσετε το αριστούργημά μου, δεν έχετε παρά να πάτε στο άλλο τυχαίο μπλογκ μου, ονόματι abttha.blogspot.com, και να το δείτε…
εδώ, για να το ποστάρω, θα έπρεπε να ξαναχωρίσω τους στίχους που γίνανε ό,τι τέλοςπάντων γίνανε…

journée sur l’islam et la civilisation

Πέμπτη 1η Μαρτίου 2007, ώρα 6.30μμ

Ημερίδα για το Ισλάμ

στο αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, βασιλέως Κωνσταντίνου 48, Αθήνα (μετρό Ευαγγελισμός).
Πρόεδρος Βασίλης Κρεμμυδάς

ομιλητές:
Νικολάου-Πατραγάς, το ισλαμιστικό κίνημα στα αραβικά κοσμικά κράτη
Κονδύλη-Μπασούκου, μεσαιωνική αραβική λογοτεχνία, προς Ανατολή και Δύση
Κονταράτος, απαρχές, εξέλιξη και κορυφαία έργα της ισλαμικής αρχιτεκτονικής
Χριστοδούλου, οίκοι σοφίας, κέντρα ανάπτυξης της φιλοσοφίας και των επιστημών
μπαντάουι, σημεία προσέγγισης ισλάμ, ελληνισμού και χριστιανισμού
Ζαχαριάδου, ισλαμική προοδευτική σκέψη και αντίδραση.

συζήτηση

=======================================

Le meeting sur l’Islam aura lieu le jeudi 1er mars, à 18h30, au Centre de la Recherche Scientifique Hellénique, 48, avenue basileos Konstantinou, au centre d’Athènes (métro Evangelismos)

les conférenciers et les conférences
(excusez-moi de la mauvaise traduction, faite à la hâte, je n’ai pas encore fini mon papier…:)
Nikolaou-Patragas, Le mouvement islamiste dans les pays arabes sécularisés
condylis-bassoukos, Lttérature arabe médiévale, regards à l’est et à l’ouest
kodaratos, Origine, évolution et chefs d’oeuvre de l’architecture islamique
christodoulou, les ‘maisons de la sagesseè, centres de la philosophie et de la science
badawi, points de contact entre l’islam, l’hellénisme et le christianisme
zahariadou, pensée islamique progressiste et réactionnaire

débat.

invitation πρόσκληση

La Société Scientifique Hellénique d’ études sur le Proche-Orient
vous invite à la conférence du R.P. Georges Abraham, dr de l’Université d’Athènes:
Le christianisme en Egypte pendant le 10e siècle
le mercredi 21 février 2007,
à la bibliothèque du cabitet paléographique de la Fondation MIET
3, rue Pan. Skouzé, (juste à côté de l’église Ste-Irène, rue Aiolou, Athènes).
La conférence sera suivie d’un débat.
================================================

Η Ελληνική Επιστημονική Εταιρεία Σπουδών Μέσης Ανατολής
σας προσκαλεί στην ομιλία που οργανώνει με θέμα

«Ο Χριστιανισμός στην Αίγυπτο τον 10ο αιώνα»

Ομιλητής: πατήρ Γεώργιος Αβραάμ, Δρ Πανεπιστημίου Αθηνών

την Τετάρτη 21 Φεβρουαρίου 2007, ώρα 7μμ
στο Ιστορικό και Παλαιογραφικό Αρχείο του ΜΙΕΤ,
οδός Παν. Σκουζέ 3 (δίπλα στην Αγία Ειρήνη οδού Αιόλου)

Θα ακολουθήσει συζήτηση. Σας προσκαλούμε να παραστείτε.

Appelle-moi Palaistine

ce texte est sorti tel quel, au moment très dramatique du siège de Bethléem. Il a été traduit en arabe et publié dans le journal al-quds (londres), sous le nom de hélène condylis-bassoukos. puis, il a circulé en grec. je voulais le traduire en français, mais je ne peux pas le faire en ce temps…

Να με λες Παλαιστίνη

Στέκει ανάμεσα στα ρολόγια των αεροδρομίων
Σε ώρες ανύπαρκτες αγκιστρωμένη.
Εδώ της φαντασίας ο εξώστης, εκεί, της προδοσίας η προσμονή, πόνος στο χωρισμό.
Τελείωσε. Δώσε τα έγγραφα στα χέρια του τελώνη, κι αυτός θα σκίσει τα χαρτιά, θα σκαρφαλώσει στο δέντρο για να φωνάξει :
Ένα διαστημόπλοιο για το άγνωστο ή πόλος όνου και το πάθος εκούσιο και ο πόνος του όπλου για τους μικρούς.
Τη Ναζαρέτ τη σταυρώσανε σήμερα. Το δέντρο του τελώνη, όμως, εκεί είναι, αμερικάνος ανέβηκε; Τι είδε; Ποιόν σκοτώσαν στη τζενίν; Σιωπή, κανέναν, κανέναν.
Αμερικάνος. Εγώ σικελός μετανάστης πλούσιος, εσύ σύριος κι ας είναι λάθος, αυτός κύριος, εγώ κανένας.

Είμαι αγκαλιά για τα νεκρά μωρά σας, όγκος για τους ακροβολιστές σας, πέτρα για τα κλάματα των εβραίων. Ναι, πέτρα για πένθος και κορμί για θάνατο. Κι ερωτεύομαι, αφημένη σε ξένες ώρες, και περιμένω, τι;

Θα δεις της προσμονής την προδοσία που ωριμάζει σαν καρπός: στων πληγών τους τα σχήματα δίνουν απάντηση τα σημάδια του αύριο.
Αύριο ειρήνη, αύριο.
Το σώμα όμως αναμοχλεύει της δίψας το κράτος
Και μια λαμπάδα για την ανάσταση τρεμοσβήνει χαρούμενη.

Όσο γι’ αυτήν, όσο για μένα, μένω σ’ ένα πρώτον όροφο στριμωγμένη μαζί μ’ ένα αεροπλάνο, μ’ ένα τρομοκράτη κι ένα βιβλίο
Τρώω τοίχους και σπόρους σαν τρωκτικό, τρομάζω σε κάθε θόρυβο μηχανής που πλησιάζει,

αίμα το βλέμμα μου, αίμα ο πόθος μου, αίμα η πατρίδα μου.
Είμαι κοπέλα και με λένε Παλαιστίνη, είμαι γυναίκα και με λένε Ελένη, είμαι ανάμνηση, και με λένε σιωπή που δε μπορεί να ξεχάσει.
Ο θόρυβος τέλειωσε. Τις ημερομηνίες τις ξέρω τώρα απέξω. Τις κρεμάω στο τεράστιο χέρι σου ελευθερία, τις ξαναβρίσκω στο παγωμένο τους βλέμμα. Αν δεν τους θάψεις, θα σε κοιτάνε για πάντα, στο χρηματιστήριο και στα σχολεία, στις επίσημες ανακοινώσεις θα κρέμονται για να εμποδίζουν την ανάγνωση, στις εξέδρες θα καταστρέφουν τις σκάλες.
Είναι μάτια παγωμένα στα ενδιάμεσα του καιρού, είναι χέρια σταυρωμένα στις πόρτες της απελπισίας.
Η ώρα της αγοράς έληξε. Βρήκα αγριόχορτα, που ξέφυγαν από προηγούμενο ποίημα, γλυκοπατάτες που είχαν σαπίσει σε δρόμο των Άνδεων.
Εδώ, στη βηθλεέμ, βρήκα και ψάρια, που τρων οι χριστιανοί όταν θάβουν νεκρούς.
Πειράζει που είμαι γυναίκα και με λένε Παλαιστίνη, Μαρία ή Μουχάμαντ; Ο τελώνης υπολογίζει το βάρος των αμαρτιών του πάνω στο δέντρο, κι ο μαύρος με την κομμένη γλώσσα κοιτάζει τον κόσμο σα χαμένος. Μα ποιος γεννήθηκε στη βηθλεέμ και φυλακίσαν και τις πόρτες ακόμη, και τις πέτρες ακόμη;
Πάντως όχι ο θάνατος, όχι ο θάνατος.
Συχώρα με, κι ας είναι ερωτικό το ποίημα.

‏‏2002‏‏-‏04‏‏-‏27‏‏

12


marina nicolaev |
snowolfs |
yannick |
Unblog.fr | Créer un blog | Annuaire | Signaler un abus | le mendiant de l'amour
| un sourire ne coûte rien
| passionmanuelleacro